Friday, 28 September 2012

Ай Данзанравжаа чи харснаа бичжээ

Уулын цаанаас баатарлаг
Урд нь очоод уйлинхай
Уулзах зуураа магтав ч
Удаан ханилбал мууламтгай
Уг чадал багахан ч
Уул өргөн бардамнадаг нь
Нийт чадархаг эрчүүдийн муу зуршил мөн...
              ***
Бузгай гоё хувцастай ч
Бузар муухай явдалтай
Булай умдаг нь нойтон ч
Янаг сэтгэл нь хуурай
Бурхан номд сүсэггүй
Эрийн бэлгэнд сүсэгтэй нь
Нийт эхнэр хүний муу зуршил мөн...
             ***
Учрахын урд эр эм болохыг хүснэ
Учрах сацуу элэг бөөр мэт үлэмж янаглана
Удалгүй уйдах сэтгэл төрж
Бие биенээсээ гэм эрэн хэрэлдэнэ
Олон бусдын эр эм сайн хэмээн гуних сэтгэл төрнө...
            ***
Ариун бузар хүнд хөнгөн тэргүүтнийг
Алсдаа сэтгэлээр ялгахыг мэдэлгүй
Ааш зан явдлаараа адил санаад
Амандаа орсон чинээгээр ярьж яаж болох вэ?

Wednesday, 19 September 2012

Намар


Хуйлж хатаасан цайны навч
Тагтай жижиг шаазан аяга
Эргэн тойрон шувууд жиргэж
Салхины аясаар навчис унана.

Энэ үзэгдлийн эзэн болсон
Цай, навч, салхи, шувуудыг
Эрж хайгаад ч олохгүй учир
Шүтэж гарсныг сая л ухаарав.

Үнэндээ цай үгүй
Ямар ч шувуу жиргээгүй
Хаанаас ч салхи салхилаагүй
Нэг ч навч мөчрөөсөө унаагүй.

Tuesday, 11 September 2012

Випашяна бясалгал - Випашяна бясалгал шоронд_Part 1



Випашана бясалгал



          Випашана (Vipassana) бясалгал нь Бурхны шашны бага хөлөгний ёсны бясалгал юм. Ер нь бүхий л бясалгал ажиглах (нэг зүйл дээр сэтгэлээ тогтооно. Улмаар сармагчин адил сэтгэлийг номхруулан эрхэндээ оруулах;) болон шинжлэх (юмсын мөн чанарыг шинжлэх;) гэсэн хоёр төрөлд хураагдана. Випашана бясалгал энэ хоёр төрлийг агуулсан байдаг.
        10 хоногийн эхний 3 хоног ажиглах бясалгал, дараах 6 хоногт шинжлэх бясалгал, сүүлийн өдөр энэрэл хайрын бясалгалыг хийх болно. Бясалгалын эхний 9 хоног багшаас бусад хүнтэй ярих хориотой. Мөн бясалгалын турш архи тамхи, хулгай, худал хэлэх, хурьцал үйлдэх, амь таслах зэрэг үйлүүд хориотой. Энэ нь бясалгал хийх нэн таатай суурь болно. Та ганцаараа байж өөрөө өөрийгөө судалж эхлэх болно.
          Эхний гурван өдөр амьсгал дээрээ бүхий л анхаарлаа төвлөрүүлэн суух болно. Энэ нь сэтгэлээ амьсгал дээрээ тогтоож байгаа нь тэр. Эхэндээ сэтгэл яг л сармагчин аятай ийш тийш үсчээд л... Юу яасан амьсгал дээр тогтох мантай. Гарч орох амьсгалаа ажиж байсан ч нэг л мэдэхэд сэтгэл аль хэдийнээ өөр тийш явчихсан бууз хуушуур эргүүлээд, дэлгүүр хоршоо хэссэн шигээ явж байх болно. Эргээд л амьсгал дээрээ анхаарлаа тогтооно, сэтгэл дахиад л тэнээд явна. Буцааж авчраад амьсгалаа ажиглана. Энэ янзаар 3 хоног өнгөрөхөд сэтгэл тогтож эхэлнэ. Сэтгэл ийш тийш тэнэх нь багасаад амьсгал дээрээ тогтдог болно. Догшин сэтгэл номхорч байгаа нь тэр.
          Одоо л випашана бясалгалыг хийх боломжтой. Випашана гэдэг нь бодитоор харах, байгаа юмыг байгаагаар нь харах гэсэн утгатай. Уур, шунал хэрхэн төрдөг? Мэдрэмж хэрхэн үүсээд алга болохыг? Бидний зовлонгийн шалтгаан юу болох?... хариултууд таны өмнө гарч ирэх болно. Бодит байдлыг үнэхээр харж, мэдэрсэн учраас та бодит байдалд таарсан амьдралаар замнах болно. Ёстой л хүмүүсийн ярьдаг шиг амьдралтай хөл нийлүүлэн алхах болно. Ууртай нэгэн байсан бол хүлээцтэй, шуналтай нэгэн байсан бол болио мэдэлтэй болно. Таныг зовоож байсан зүйлүүд ил гараад ирнэ. Нэгэнт дайснаа таньсан болохоор хорлогдохгүй байх аргаа олох болно. Урьд нь дайснаа мэддэггүй байсан болохоор их зүдэрдэг байж одоо бол байдал нэгэнт өөрчлөгдсөн. HOW NICE?
         9 хоногийн турш та өөрийгөө хэн бэ гэдгийг таньж эхлэх болно. Нэгэнт өөрийгөө ойлгосон учраас бусдыг ч бас ойлгож эхэлнэ.
        10 дахь өдөр дуугүй байх хорио цуцлагдаж бусадтай ярьж болно. Бүгд л сайхан инээсэн хүмүүс. Энэ өдөр үнэхээр гайхалтай. Эргэн тойрон ер бусын амар амгалан. Аргагүй шүү дээ сэтгэл өөрөө амар амгалан болсон учраас эргэн тойрон ч тэр адил... Эцэст нь та энэрэл хайрын бясалгалыг сурна. Энэ бясалгалыг хийх тусам аз жаргал гэж чухам юу болохыг ухаарах болно.

        Урьд нь огт мэдээгүй зүйлээ олж мэдэхийн тулд огт хийж үзээгүйг хийх хэрэгтэй болдог. (Мэргэн үгнээс)
        Махтай шөлтэй хоол идэж суумаар үедээ сууж босмоор үедээ босож яримаар үедээ ярьчихдаг хүнд 10 хоног нам суугаад махгүй шимгүй хоол идэж аж төрнө гэдэг бол амаргүй даваа. Гэлээ гээд аар саархан хоол унднаас болж зовлонтой нэгэн хэвээрээ явсаар нүд анивал харамсалтай!  Ээ дээ хүү минь хичээгээрэй!


( Монгол хэлэнд Vipassana гэдэг үг байхгүй. Санскрит үг. Гэхдээ санаа зоволтгүй Випашана бол дайсны тал биш манай талын бясалгал.)